Τετάρτη, 5 Αυγούστου 2009

"ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΤΟΥ ΚΑΒΑΣΙΛΑ, ΣΤΗΝ ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ"


ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΤΟΥ ΚΑΒΑΣΙΛΑ, ΣΤΗΝ ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

6. Καί νά πού πρόσφερε η Παρθένος γιά χάρη ολου του κόσμου αυτή τήν υπέροχη δικαιοσύνη κι εγινε σ΄ εμας η κάθαρση κι ο ιλασμός κι εξάγνισε ολόκληρο τό ανθρώπινο γένος. Κι οπως η φλόγα η η φωτοχυσία μεταδίδεται σ΄ οποιο σωμα συναντήση, ετσι καί η Παρθένος μετέδωκε σ΄ ολους τό λαμπρό φως της. Υπάρχει μιά αναλογία ανάμεσα στήν Παρθένο καί τόν ηλιο: τό φυσικό φως παρουσιάζεται σάν η ωραιότης των ορατων πραγμάτων, χωρίς νά ανήκη στή φύση ολων, γιατί τό εδωσε ο Θεός μόνο στό δίσκο του ηλίου, παρόμοια ακριβως καί η ωραιότης των ανθρώπων καί ολο τό σεμνό μεγαλειο της φύσεως καί ολη η χάρη, οπως ανθουσε πρίν νά χάση ο ανθρωπος τό Θεό καί τήν οποία θά ειχε, αν ειχε τηρήσει τό νόμο του Θεου καί τήν δικαιοσύνη πού ειχε καί κείνη πού επρεπε νά εχη, αλλά δέν ειχε, ολα αυτά βρέθηκαν συγκεντρωμένα μόνο στήν Παρθένο καί εδικαίωσαν ολους τούς ανθρώπους, πραγμα πού ο Παυλος ειπε γιά τό Σωτήρα. Υπηρξε ετσι η Παρθένος θησαυρός η περιουσία η πηγή η δέν ξέρω πως αλλοιως νά τό πω της αγιότητος ολων των ανθρώπων.


Γι΄ αυτό από τούς ανθρώπους ολων των εποχων αυτή μόνη κατοίκησε στό θυσιαστήριο. Καί προσφέρθηκε σάν μιά προπαρασκευαστική καί καθαρτήρια θυσία πρίν από τό μεγάλο θυμα γιά τό καλό ολου του γένους. Ετσι «πρόδρομος του ανθρωπίνου γένους εισηλθεν εις τά Αγια των Αγίων ο Ιησους». Σάν πρόδρομος δέ του Σωτηρα εισηλθε στά ενδότερα του καταπετάσματος η μακαρία Παρθένος καί προσέφερε τόν εαυτό της στόν Πατέρα. Καί ο Ιησους βέβαια συμφιλίωσε απόλυτα τούς ανθρώπους μέ τόν Πατέρα πεθαίνοντας πάνω στό σταυρό. Ενω η μακαρία, μέ τό νά προσφερθη στό Θεό, τόσο μπόρεσε νά συμβάλη στήν καταλλαγή, οσο χρειαζόταν γιά νά φέρη τόν κυβερνήτη ανάμεσα στούς ανθρώπους, νά κάνη αδελφό τους τόν πρεσβευτή, αυτόν πού επρόκειτο νά ελθη γιά χάρη τους μπροστά στό Θεό καί νά διεκδικήση τή σωτηρία γι΄ αυτούς πού ησαν πλέον δικοί του, πού ειχαν τήν ιδια μέ αυτόν φύση. Γιατί οφειλε νά ομοιωθη κατά πάντα μέ τούς αδελφούς του, «ινα ελεήμων γένηται καί πιστός αρχιερεύς τά πρός τόν Θεόν». Καί αυτός βέβαια, οντας μέσα στή μιά του υπόσταση καί τά δυό: καί αυτό πού ειμαστε εμεις καί Θεός, εγινε τό κοινό οριο καθεμιας από τίς δύο φύσεις. Ειναι γι΄ αυτό καί ενωση του Θεου μέ τούς ανθρώπους καί καταλλαγή καί ειρήνη καί ερως καί ο,τιδήποτε αλλο οδηγει πρός αυτά. Ενω η μακαρία μέ τό νά ειναι από τό ενα μέρος ανθρωπος, εφ΄ οσον καταγόταν από τούς ανθρώπους, καί νά ταιριάζη από τό αλλο σέ ο,τι αφορα τήν υπέροχη αρετή της μόνο μέ τόν Θεό, αυτό καί τούς ανθρώπους μεγαλύνει καί τόν Θεό κινει σέ ερωτα πρός τό ανθρώπινο γένος, ελκύοντάς Τον μέ τό κάλλος της. Καί ο Σωτήρας βέβαια εξόφλησε ολα εκεινα τά οποια εμεις χρωστούσαμε. Γιατί δέν ενοιωθε ο ιδιος νά ειχε κάμει κάτι γιά τό οποιο νά ειναι υπεύθυνος, αφου «αμαρτίαν ουκ εποίησεν», αλλά πηρε πάνω Του τίς δικές μας αμαρτίες καί βασανίσθηκε γιά χάρη μας. Ετσι η πληγή ενός, πού δέν ειχε αδικήσει σέ τίποτα, μέ τό νά πάρη τή θέση της ποινης πού αξιζε σ΄ ολους τούς ανθρώπους πού εσφαλαν τά μέγιστα, ηταν αρκετή νά διαλύση τίς κατηγορίες εναντίον ολων. Η δέ Παρθένος μέ τό νά παρουσιάση μόνη αυτή ανάμεσα σ΄ ολους τούς ανθρώπους τήν ψυχή της αξία του Θεου μπόρεσε νά υπερασπισθη καί τούς αλλους.


Γι΄ αυτό, ενω πολλοί καί πολλές φορές δέχθηκαν από τόν ουρανό μηνύματα, μόνο σ΄ αυτή ο Θεός ειπε τό «χαιρε». Γιατί δέν υπηρξε πρίν από αυτή κανείς πού, απαλλαγμένος από κατηγορίες, νά μπορη νά ειναι απαλλαγμένος καί από τή σχετική ποινή. Ολους πράγματι τούς εκρινε ο Θεός αξίους νά πονουν καί νά βασανίζονται. Αυτή ακριβως ηταν η τιμωρία των ανθρώπων γιά τό οτι καταπάτησαν τό νόμο της αληθινης χαρας καί ειρήνης. Μέ τό νά θεωρήση λοιπόν τή μακαρία Παρθένο αξία νά χαίρεται καί μέ τό γεγονός οτι τήν αποκάλεσε «ευλογημένη» καί «κεχαριτωμένη», φανέρωσε οτι δέν ειχε νά της καταλογίση τίποτε από ολα εκεινα γιά τά οποια η ανθρώπινη φύση ηταν υπεύθυνη.


8. Ανθρωπος ηταν. Από τούς ανθρώπους εβλάστησε. Κι ηταν μέτοχος σέ κάθε κοινό χαρακτηριστικό του ανθρώπινου γένους. Δέν κληρονόμησε ομως τήν ιδια νοοτροπία ουτε παρασύρθηκε από τήν τόσο μεγάλη κακία πού επικρατει σ΄ αυτή τή ζωή. Αλλά νίκησε τήν αμαρτία κι αντιστάθηκε στή φθορά της φύσεώς μας κι εδωσε τέλος στήν κακία. Εγινε ετσι αυτή η ιδια αγία απαρχή καί βάδισε πρώτη καί υπηρξε οδηγός των ανθρώπων στό δρόμο πρός τό Θεό. Γιατί διατήρησε τή θέλησή της τόσο καθαρή, σάν νά ηταν μόνη της σ΄ αυτή τή ζωή, σάν νά μήν υπηρχε κανείς αλλος ανθρωπος ουτε κανένα αλλο πλάσμα νά ειχε ποτέ δημιουργηθη, σάν νά βρισκόταν μόνη μπροστά στό μόνο Θεό. Δέν συγκέντρωσε τήν προσοχή της σέ κανένα από τά κτίσματα ουτε προσηλώθηκε σέ τίποτε απολύτως από ο,τι υπάρχει στόν κόσμο. Αλλά από τήν πρώτη κιόλας στιγμή πού ηρθε ανάμεσα στους ανθρώπους τούς αποχωρίσθηκε κατά τό καλύτερο μέρος. Κι ετσι, εχοντας ξεπεράσει ολη τήν κτίση, τή γη, τόν ουρανό, τόν ηλιο, τά αστέρια, τόν ιδιο τό χορό των Αγγέλων, πού περιβάλλει τό Θεό, δέν σταμάτησε παρά αφου ενώθηκε μέ τόν καθαρό Θεό, η καθαρή. Κι αναδείχθηκε ιερώτερη από τίς θυσίες, τιμιώτερη από τά θυσιαστήρια γιά τό Θεό, τόσο πιό αγια από τούς δικαίους καί τούς προφητες καί τούς ιερεις, οσο αγιώτερος από αυτούς πού αγιάζονται ειναι εκεινος πού τούς αγιάζει. Γιατί βέβαια κανείς δέν ηταν αγιος πρίν γεννηθη η μακαρία. Αυτή πρώτη καί μοναδική, απαλλαγμένη εντελως από τήν αμαρτία, παρουσιάσθηκε νά ειναι πραγματικά αγία, καί αγία αγίων κι ο,τι ακόμη περισσότερο θά μπορουσε κανείς νά πη. Κι ανοιξε καί στούς αλλους τήν πόρτα της αγιωσύνης μέ τό νά εχη προετοιμασθη κατάλληλα γιά τήν υποδοχή του Σωτηρα, από οπου ηλθε η αγιότης καί στούς προφητες καί στούς ιερεις καί σέ οποιονδήποτε αλλον αξιώθηκε νά συμμετάσχη στά θεια μυστήρια.


Γιατί ο καρπός της Παρθένου ειναι εκεινος πού πρωτος καί μόνος εφερε τήν αγιότητα στόν κόσμο. Αυτό ακριβως σημαίνει εκεινο πού ειπε ο μακάριος Παυλος: «πρόδρομος γιά χάρη μας εισηλθε ο Ιησους εις τά αγια». Γιατί, αν συμβαίνη νά λέγεται οτι καί πρίν νά ερθη ο Σωτήρας πολλοί ανθρωποι αξιώθηκαν νά εχουν αυτήν τήν επωνυμία, αυτό οφείλεται στό οτι ελαβαν μέρος στά μυστήρια της θείας οικονομίας, συμμετέχοντας στίς προτυπώσεις τους. Γι΄ αυτό τό λόγο λέγει ο Παυλος οτι καί πρίν ακόμη «ονειδισθη ο Χριστός, ο Μωυσης προτίμησε «από τούς θησαυρούς της Αιγύπτου τόν ονειδισμό του Χριστου.» Γιά τόν ιδιο λόγο καί πρίν ακόμη νά ελθη στή γη ο αρτος «ο εκ του ουρανου καταβάς», πρίν νά δοθη στούς ανθρώπους τό Πνευμα τό Αγιον -αφου «ο Ιησους δέν ειχε ακόμη δοξασθη»- ηταν δυνατόν στούς Εβραίους τό βάπτισμα καί η πνευματική μετάδοση ψωμιου καί νερου. Καί ακόμη, γιά νά μπορέσουν νά ειναι καλά παρασκευασμένοι γιά τήν αληθινή αγιότητα κι ετοιμοι νά υποδεχθουν, τήν ακτίνα εκείνη από τήν οποία ανέτειλε η σωτηρία. Μέ αυτά συμφωνει ακριβως εκεινο πού ειπε ο ιδιος ο Σωτήρας: «υπέρ αυτων εγώ αγιάζω εμαυτόν ινα καί αυτοί ωσιν ηγιασμένοι εν αληθεί?α». Ετσι καταλαβαίνουμε πώς οι παλιοί εκεινοι αγιοι, μιά καί ο Σωτήρας δέν ειχε ακόμη φανερωθη, δέχθηκαν τόν αγιασμό διά μέσου σκιων καί συμβόλων. Ειναι αυτό πού λέγει ο Παυλος, οτι δηλαδή «ολοι αυτοί οι αγιοι ανδρες, καίτοι ελαβαν εγκωμιαστική μαρτυρία γιά τήν πίστη τους, δέν απήλαυσαν τήν υπόσχεση της ουράνιας κληρονομίας... γιά νά μήν τελειωθουν χωρίς εμας»!


13. Ποιός λόγος ειναι αρκετός γιά νά υμνήση, ω μακαρία, τήν αρετή σου, τίς χάριτες πού σου δώρισε ο Σωτήρας, αυτές πού Σύ δώρισες στήν κοινωνία των ανθρώπων; Κανείς, εστω κι αν «λαλη τίς γλωσσες των ανθρώπων καί των αγγέλων», οπως θαλεγε ο Παυλος. Προσωπικά μου φαίνεται οτι τό νά καταλαβαίνη κανείς καί νά διακηρύσση σωστά καί οπως πρέπει τά μεγαλεια Σου αποτελει τμημα της αιώνιας μακαριότητος, πού απόκειται στούς δικαίους. Γιατί κι αυτά «οφθαλμός δέν τά ειδε καί αυτί ανθρώπινο δέν τά ακουσε» κι «ο κόσμος ολόκληρος δέν μπορει νά τά χωρέση», σύμφωνα μέ τόν περιώνυμο Ιωάννη. Τά δικά Σου μεγαλεια ανήκουν μόνο στό χωρο εκεινο οπου «ο ουρανός ειναι καινός καί η γη καινή, τό χωρο πού φωτίζεται από τόν Ηλιο της δικαιοσύνης, ο οποιος Ηλιος ουτε προηγειται ουτε επεται από τό σκοτάδι, εκει οπου υμνητής των μεγαλείων Σου ειναι ο ιδιος ο Σωτήρας καί Αγγελοι αυτοί πού χειροκροτουν. Σ΄ αυτόν μόνο πράγματι τό χωρο μπορει νά Σου προσφερθη η υμνωδία πού Σου αξίζει. Οι ανθρωποι ειναι αδύνατον νά ολοκληρώσουμε τήν υμνησή Σου. Τόσο μόνο μπορουμε νά Σέ υμνήσουμε, οσο χρειάζεται γιά νά αγιάσουμε τή γλώσσα καί τήν ψυχή μας. Γιατί καί μόνο ενας λόγος καί μιά ανάμνηση, πού αναφέρεται σέ κάποιο από τά δικά Σου μεγαλεια, ανυψώνει τήν ψυχή καί κάνει καλύτερο τό νου καί μας μετατρέπει ολους από σαρκικούς σέ πνευματικούς καί από βέβηλους σέ αγίους.


Αλλ΄, ω Παρθένε, Σύ πού εισαι κάθε αγαθό, κάθετι πού ξέρουμε σ΄ αυτή τή ζωή κι ο,τι θά μάθουμε, οταν αφήσουμε τόν κόσμο! Ω Σύ, πού αρχίζοντας από τόν εαυτό Σου οδήγησες καί τούς αλλους πρός τή μακαριότητα καί τήν αγιωσύνη! Ω σωτηρία των ανθρώπων καί φως του κόσμου καί οδός πού οδηγει στόν Σωτήρα καί θύρα καί ζωή, Σύ πού εισαι αξία νά ονομάζεσαι μέ ολα εκεινα τά ονόματα μέ τά οποια προσφωνήθηκε γιά τή σωτηρία πού μας χάρισε ο Σωτήρας. Γιατί αυτός ειναι ο αιτιος καί Σύ η «συναίτιος» του δικου μου αγιασμου καί ολων εκείνων τά οποια από τό Σωτήρα διά μέσου Σου καί των δικων Σου απήλαυσα μόνο· Αιμα δικό Σου ειναι τό αιμα πού καθαρίζει τίς αμαρτίες του κόσμου. Δικό Σου μέλος ειναι τό σωμα μέσα στό οποιο αγιάστηκα, μέσα στό οποιο βρίσκεται η Καινή Διαθήκη καί κάθε ελπίδα σωτηρίας. Δικό Σου σπλάχνο ειναι η βασιλεία του Θεου.


Ω Σύ Παρθένε, πού εισαι ανώτερη από κάθε επαινο κι από κάθε ονομα, πού θά μπορουσε νά σέ χαρακτηρίση, δέξου αυτόν τόν υμνο μας καί μήν παραβλέψης τήν προθυμία. Καί δωσε νά μπορέσουμε νά κατανοήσουμε καί νά ψάλλουμε κάπως καλύτερα τά μεγαλεια Σου καί τώρα, σ΄ αυτή τή ζωή, καί μετά από αυτήν, στήν αιωνία, Αμήν. [1]

[1] Νικολάου Καβάσιλα.Η ΘΕΟΜΗΤΩΡ,ΕΙΣ ΤΗΝ ΚΟΙΜΗΣΙΝ (παρ. 6, σελ. 185,παρ. 8, σελ. 195, παρ. 13, σελ. 217) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ - Δ΄ ΕΚΔΟΣΗ -1995


(via)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...